 |
 |
|
Stanisław Korusiewicz LISTY MOBILIZACYJNE SĄDECZAN Z SIERPNIA 1939 ROKU CZ. IW dniu 30 sierpnia 1939 r. pojawiły się na murach miasta duże różowe afisze następującej treści: OBWIESZCZENIE MOBILIZACJI PREZYDENT RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ ZARZĄDZIŁ MOBILIZACJĘ POWSZECHNĄ W WYKONANIU POWYŻSZEGO, W POROZUMIENIU Z WŁAŚCIWYMI MINISTRAMI, ZARZĄDZAM, CO NASTĘPUJE: I DZIEŃ MOBILIZACJI: 1 dniem mobilizacji jest czwartek 31 sierpnia 1939
II POWOŁANIE DO
CZYNNEJ SŁUŻBY WOJSKOWEJ: B Powołani wykonują rozkaz podróży podany na stronie 2-giej białej karty mobilizacyjnej, który wskazuje KIEDY, GDZIE I W JAKIEJ FORMACJI WOJSKOWEJ LUB NIEWOJSKOWEJ powołany ma się zameldować, w jaki sposób - pieszo lub koleją - odbyć podróż i co ma zabrać ze sobą. Powołani, którzy są kierowcami lub właścicielami i kierowcami pojazdów mechanicznych, a w myśl otrzymanych imiennych kart powołania lub ogłoszonego planu poboru mają dostarczyć te pojazdy do komisji poborowych, winni zastosować się do wskazówek podanych w punkcie 3-cim na stronie 3 karty mobilizacyjnej, C Powołani, którzy przed rozplakatowaniem niniejszego obwieszczenia lub równocześnie z rozplakatowaniem OTRZYMALI KOLOROWE KARTY POWOŁANIA WINNI WYKONAĆ ROZKAZ PODRÓŻY PODANY W TYCH KOLOROWYCH KARTACH POWOŁANIA. D Oficerowie, podchorążowie, podoficerowie, starsi szeregowcy i szeregowcy REZERWY DO 40 ROKU ŻYCIA WŁĄCZNIE, KTÓRZY NIE OTRZYMALI ANI KART MOBILIZACYJNYCH, ANI NIEBIESKICH ZAŚWIADCZEŃ MOBILIZACYJNYCH winni BEZZWŁOCZNIE zgłosić się w tych komendach rejonów uzupełnień, na terenie których w chwili obwieszczenia mobilizacji się znajdują. E Oficerowie, podchorążowie, podoficerowie,
starsi szeregowcy i szeregowcy REZERWY POSPOLITEGO RUSZENIA, STANU
SPOCZYNKU, ORAZ ZALICZANI DO POMOCNICZEJ SŁUŻBY WOJSKOWEJ, którzy
otrzymali karty mobilizacyjne, a w chwili obwieszczenia
mobilizacji z jakichkolwiek powodów ich nie posiadają winni udać
się BEZZWŁOCZNIE: III COFNIĘCIE URLOPÓW
A Przebywający na URLOPACH CZASOWYCH B Podoficerowie i szeregowcy STALE URLOPOWANI z powodu skróconego czasookresu zasadniczej służby wojskowej, którzy posiadają DOKUMENTY URLOPOWE, a NIE OTRZYMALI KART MOBILIZACYJNYCH mają BEZZWŁOCZNIE udać się do oddziałów podanych w punkcie II pouczenia dla urlopowanego na dokumencie urlopowym. C Podoficerowie i szeregowcy STALE URLOPOWANI z powodu czasowej niezdolności do służby wojskowej pozostają w swoich miejscach zamieszkania do terminu wyznaczonego w dokumencie urlopowym, a następnie zgłoszą się w terminie i w miejscu podanym w punkcie II pouczenia dla urlopowanego na dokumencie urlopowym. IV NIE PODLEGAJĄ POWOŁANIU DO CZYNNEJ SŁUŻBY WOJSKOWEJ W MYŚL NINIEJSZEGO OBWIESZCZENIA: 1 wszyscy ci oficerowie, podchorążowie, podoficerowie, starsi szeregowcy i szeregowcy, którzy posiadają:
- białe karty mobilizacyjne z czerwonym
pasem, 2 wszyscy ci oficerowie rezerwy ponad 40 lat życia, pospolitego ruszenia i stanu spoczynku, podchorążowie, podoficerowie, starsi szeregowcy i szeregowcy pospolitego ruszenia, podoficerowie stanu spoczynku, oraz zaliczeni do pomocniczej służby wojskowej, którzy nie otrzymali w ogóle kart mobilizacyjnych. 3 osoby korzystające z odroczenia odbycia zasadniczej służby wojskowej. Odroczeni pozostają - aż do dalszych zarządzeń - w swoich miejscach zamieszkania. V ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA NIEZGŁOSZENIE SIĘ DO CZYNNEJ SŁUŻBY WOJSKOWEJ Winny nie zgłoszenia się do czynnej służby wojskowej, w myśl niniejszego obwieszczenia BĘDZIE UKARANY według przepisów kodeksu karnego wojskowego przewidującego - zależnie od kwalifikacji czynu - KARĘ POZBAWIENIA WOLNOŚCI DO WIĘZIENIA BEZTERMINOWEGO WŁĄCZNIE LUB KARĘ ŚMIERCI. Warszawa, dnia 30 sierpnia 1939 Minister Spraw Wojskowych *** Afisze tej treści zapowiadały nadciągającą wojnę. Już wcześniej w obliczu niemieckiego zagrożenia strona polska zarządziła 24.08.1939 roku utajnioną, alarmową mobilizację. Ona też z chwilą podania jej do publicznej wiadomości (30.08.1939 r.) stała się najważniejszym państwowym zarządzeniem. W czasie tych gorących dni krążyły po mieście i terenie żołnierskie patrole wręczając rezerwistom karty powołania. Pomagali im w tym harcerze. Z uwagi na ogólnie znane fakty dotyczące przebiegu mobilizacji pominięto jej opis, zastępując go wykazem osób uczestniczących w bitewnych zmaganiach, a także w miarę możliwości przedstawiając ich życiową drogę. Poniższy wybór uwzględnia jedynie rezerwistów zameldowanych na stały pobyt w Nowym Sączu w jego przedwrześniowych granicach administracyjnych oraz tylko tych, którzy według informacji posiadanych przez autora, wyróżnili się w latach II wojny światowej lub w późniejszej służbie publicznej. Powstała ona w oparciu o następujące źródła: A Niedatowany wykaz sporządzony prawdopodobnie na potrzeby Czerwonego Krzyża pod koniec 1939 roku i kontynuowany do około 1942 r. B Dziennik Rejestracji Wojskowych z lat 1938-1939. Księga ta licząca 489 zapisanych stron kończy się pod nr 1965. C Teczki Osobowe z Archiwum Wojewódzkiego Związku Kombatantów RP i b. Więźniów Politycznych w Nowym Sączu. D Informacje uzyskane od zainteresowanych osób oraz ich rodzin. E Ogłoszone drukiem publikacje dotyczące tego okresu. Jeszcze kilka słów dotyczących samego zestawienia. Każda notka biograficzna zaopatrzona jest (w miarę posiadanych materiałów) kolejno w następujące dane: stopień wojskowy, nazwisko i imię rezerwisty, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania, stan rodziny, jednostkę w składzie której walczył, źródło z jakiego korzystano przy opracowaniu biogramu według podanego wyżej schematu. W wypadku trudności ustalenia jednostki wojskowej podano nazwę Powiatowej Komendy Uzupełnień (PKU), której podlegał rezerwista. Uczestnicy wojny obronnej 1939 r. z terenu miasta Nowego Sącza plut. pchor. ADAMOWICZ JÓZEF s. Antoniego i Katarzyny - ur. 10.01.1906 r. w Wołkowysku, woj. Białystok. Absolwent Szkoły Handlowej. Powołany do służby wojskowej 18.10.1928 roku, którą ukończył 21.10.1929 r. w stopniu plutonowego. Do wybuchu wojny pracował jako funkcjonariusz Straży Granicznej. Zmobilizowany 1.09.1939 roku do 1. psp walczył w jego szeregach do 28.09.1939 r. Po powrocie z wojny związuje się z ruchem oporu, pełniąc służbę kurierską pod ps. Adam". Aresztowany przez gestapo 17.11.1941 r., przebywa w więzieniu sądeckim, a następnie tarnowskim. Z tego ostatniego, w sierpniu 1942 roku, zostaje wywieziony do Oświęcimia, gdzie otrzymuje nr 59512. We wrześniu 1943 r. przetransportowany do obozu koncentracyjnego HanowerStecken, który w 1945 roku wyzwalają żołnierze angielscy: Po opuszczeniu obozu wstępuje do dywizji gen. Maczka. Do Polski powraca w 1946 roku. Zmarł 13.12.1978 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu. kpt. ALBIŃSKI WILHELM s. Stanisława i Olgi z Leonhardów - ur. 14.05.1880 r. w Thomasroith (Austria), żonaty z Janiną Stępniowską; zam. Kościuszki 17. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej. Od listopada 1918 r. jako sierżant przebywa w 13. pp. Porucznikiem zostaje w 1919 roku, pełniąc kolejno funkcje: oficera gospodarczego w PKU Nowy Sącz i Nowy Targ, następnie w 1. pag. Od 1923 r. służył w 26. puł. Baranowicze, gdzie awansował do stopnia kapitana. W 1927 roku przeszedł w stan spoczynku. Przybywa do Nowego Sącza, gdzie prowadzi restaurację. Zmobilizowany do wojska pod koniec sierpnia 1939 roku otrzymuje przydział do Intendentury nr 10 w Przemyślu. Wzięty do niewoli sowieckiej, jest więziony w Starobielsku, a następnie w 1940 roku rozstrzelany przez NKWD w Charkowie. ? BARTUSIK JAN s. Dymitra i Julii z Jopków - ur. 29.10.1915 r. w Barnowcu, pow. Nowy Sącz. Służbę wojskową odbywał w latach 1937-1938 w 4. psp Cieszyn. Zmobilizowany pod koniec sierpnia 1939 r. do 1. psp walczy w jego szeregach. 6.09.1939 r. zostaje ranny w Mszanie Dolnej. Wzięty do niewoli niemieckiej przebywał w Stalagu XVIII-b, skąd zostaje zwolniony w sierpniu 1941 roku. Po powrocie z obozu leczy się, a następnie na wiosnę 1943 roku wstępuje do AK, gdzie pełni funkcję łącznika oddziału "Wyrwy" w Nawojowej. Zmarł 24.08.1994 r. ppor. BASIAGA STANISŁAW JAN s. Franciszka i Katarzyny z Królów - ur. 30.04.1914 r. w Nowym Sączu; zam. Kraszewskiego 1550; żonaty, jedno dziecko. Absolwent I Gimnazjum w Nowym Sączu z roku 1934. Służbę wojskową odbywał w 50. pp Kowel. 1.07.1939 roku powołany na ćwiczenia 27. Dyw. Piechoty w Kowlu, z przydziałem do 50. pp, z którym też przeszedł szlak bojowy. Po rozbiciu jego oddziału 20.09. tegoż roku dostaje się pod Włodzimierzem Wołyńskim do niewoli sowieckiej. Internowany na obszarze Donbasu, zostaje następnie wywieziony do Republiki Komi i skierowany do prac przy budowie linii kolejowej Kotłas-Workuta. Po amnestii wstępuje 22.09.1941 roku do WP z przydziałem do 5. Kresowej Dywizji Piechoty - 14. pp w Tatiszczewie. Wraz z armią Andersa przemierza szlak bojowy: Rosja, Iran, Irak, Jordania, Syria, Palestyna, Afryka, Włochy, Anglia, który kończy w stopniu podporucznika. 24.06.1947 r. powraca do Polski i podejmuje pracę w Powiatowym Zarządzie Gminnych Spółdzielni w Nowym Sączu jako inspektor gastronomii. Zmarł 5.11.1981 r. i spoczął na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu, kw. 16, mogiła nr 37082. mjr. BASIAK JAN - ur.3.04.1905 r. w powiecie Olkusz; zam. Żółkiewskiego 9; żonaty, jedno dziecko; 3. plot. Po kampanii wrześniowej przedostaje się do Francji, a następnie Anglii, gdzie lata w dywizjonie RAF-u jako nawigator. Wojnę kończy w stopniu majora. Zmarł 16.05.1991 roku w Zakopanem. Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu, kw. 59, mogiła nr 41004. sierż. BATKOWSKI STANISŁAW s. Franciszka i Michaliny z Rychterów - ur. 10.07.1907 r. w Nowym Sączu. Po ukończeniu 3. klasy gimnazjum zmuszony został do przerwania nauki w tej szkole. Zdobył zawód ślusarza w Warsztatach Kolejowych. Równocześnie uczęszcza do szkoły zawodowej, którą ukończył w 1927 roku. W latach 1928-1930 pełni służbę wojskową w 5. Samodzielnym Baonie łączności Kraków, stacjonującym na Kopcu Kościuszki. Do wybuchu wojny mieszka wraz z żoną w Nowym Sączu przy ulicy Legionów 25. Zmobilizowany 16.08.1939 r. do 1. p.łącz. w Zegrzu, gdzie obejmuje dowództwo 1. plutonu 2. kompanii dozoru. Wraz z nim bierze udział we wrześniowych walkach. Po rozproszeniu oddziału przez Niemców, przekracza granicę rumuńską i zostaje internowany w obozie Tirgu-Jiu. Wkrótce ucieka z niego i przedostaje się do Francji, gdzie otrzymuje przydział do wojsk lotniczych. Po klęsce Francji ewakuowany do Anglii, gdzie kontynuuje służbę w Centrum Wyszkolenia Wojsk Lotniczych. Do Polski powraca 9.07.1947 roku w stopniu sierżanta i osiedla się w Zakopanem. Tam też pracuje jako elektromechanik. Za swoją działalność odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Wojska, Defence Medal. Zmarł 21.03. 1991 r. w Zakopanem i spoczął na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu, kw. 7. BIEL ALEKSANDER s. Hieronima i Wiktorii z Ptaków - ur. 25.05.1907 r. w Świdniku, pow. Nowy Sącz. Służbę wojskową odbywał w latach 1921-1931 w 5. psk. Do wybuchu wojny mieszkał przy ulicy Szwedzkiej 9 wraz z żoną i trojgiem dzieci. Rozkaz mobilizacyjny otrzymał 24.08.1939 roku z przydziałem do macierzystej jednostki stacjonującej w Jaworowie koło Lwowa jako łącznościowiec. Wraz z jednostką rozpoczął 2.09.1939 roku marsz ku Warszawie. Pięć dni później (7.09) jego pluton zostaje rozbity w czasie niemieckiego nalotu. Wcielony do zaimprowizowanego plutonu marszowego uczestniczy 12.09.1939 roku w ciężkich walkach, podczas których dostaje się do niewoli niemieckiej. Wywieziony do Stalagu IX-A Kassel przebywa w nim do 2.07.1940 roku. Zwolniony z obozu zostaje skierowany na przymusowe roboty rolne koło Hamburga. Wolność odzyskuje 8.05.1945 r., a w dwa tygodnie później powraca do Polski. Pracuje w Młynie Handlowym nr 1 „Społem", a następnie w Spółdzielczej Hurtowni „Samopomoc Chłopska" w Nowym Sączu, skąd 26.05.1972 roku odchodzi na emeryturę. Odznaczony: Brązowym Krzyżem Zasługi i Odznaką Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego. sierż.pchor.rez. BOGUSZ STANISŁAW MARIAN s. Józefa i Ludwiki - ur. 14.08.1912 r. w Bobowej; zam. Kochanowskiego 27. Po ukończeniu I Gimnazjum w Nowym Sączu rozpoczął w 1930 roku studia na Wydziale Lekarskim w UJ. Po ukończeniu nauki, z dyplomem lekarza medycyny, służy w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego Podchorążych Rezerwy w Warszawie. Zmobilizowany do wojska 2.09.1939 roku służy w 6. pal - Kraków jako lekarz, uczestnicząc we wrześniowych zmaganiach. Wzięty do niewoli niemieckiej zostaje umieszczony w Stalagu VII-A, gdzie jest lekarzem obozowym. Zwolniony w maju 1940 roku na mocy konwencji genewskiej dotyczącej pracowników służby zdrowia, powraca do Nowego Sącza. Tutaj związuje się z ruchem oporu. Współpracuje z ZWZ, a następnie z AK. Po zakończeniu wojny piastuje szereg odpowiedzialnych funkcji w służbie zdrowia. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Odznaką 1000-lecia Polski, Wzorowy Pracownik Służby Zdrowia. Zmarł w 1972 roku i został pogrzebany na Cmentarzu Komunalnym „Gołąbkowice" w Nowym Sączu. ppor.rez. DŁUGOSZ STANISŁAW s. Antoniego i Józefy - ur. 5.05.1911 w Nowym Sączu. Po ukończeniu szkoły podstawowej kontynuuje naukę w starosądeckim Seminarium Nauczycielskim, które ukończył w 1930 roku. Służbę wojskową pełni od 1.08.1931 do 30.09.1932 w Baonie Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7a Jarocin. Przeniesiony do rezerwy w stopniu podporucznika, początkowo jest bezrobotny, a następnie od 10.02.1933 roku pracuje w swoim zawodzie w kilku miejscowościach powiatu nowosądeckiego. Zmobilizowany 24.08.1939 do 1. psp zostaje dowódcą plutonu strzeleckiego II Batalionu. Stacjonuje wraz z oddziałem na górze Runek w Paśmie Jaworzyny, a następnie na stokach Chełmu pod Grybowem. Od 7.09. osłania odwrót własnych oddziałów. 20.09.1939 roku ranny w czasie ataku na niemieckie czołgi dostaje się do niewoli sowieckiej. Wymieniony ze stroną niemiecką 13.02.1940 zostaje osadzony w Stalagu IX-C Bad Sulza, a następnie w Oflagu II-C Woldenberg. Tam też odzyskał wolność 31.01.1945 roku z rąk żołnierzy rosyjskich. Po powrocie do Nowego Sącza podejmuje pracę w szkolnictwie. Ponownie powołany do wojska 12.04.1945, służy w Samodzielnym Pułku Rezerwy Oficerskiej w Warszawie do czerwca tegoż roku. Od września 1945 pracuje jako nauczyciel, a następnie dyrektor szkoły ćwiczeń. Odznaczony: Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski; medalami: Zwycięstwa i Wolności, Za Udział w Wojnie Obronnej 1939. ułan FARBER LEOPOLD s. Leiby i Racheli - ur. 15.09.1911 r. w Kadczy pow. Nowy Sącz. Ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową o specjalności handlowiec. Służbę wojskową pełnił od 1.10.1932 do 15.09.1934 w 5. psk Dębica. Zmobilizowany 1.09.1939 roku do macierzystej jednostki walczy w składzie 4. szwadronu. Po rozbiciu oddziału pod Kolbuszową dostaje się do niewoli niemieckiej. W drodze do obozu przejściowego w Niepołomicach zbiegł i powrócił do Nowego Sącza. Pod koniec listopada 1939 roku wyjeżdża do Kadczy, gdzie pracuje w sklepie. Tam też 7.04.1942 zostaje aresztowany pod zarzutem posiadania broni. Wywieziony do obozu pracy w Rożnowie, ucieka 7.10.1942 roku i ukrywa się w lasach gabońskich. W lutym 1943 wstępuje do BCh w Gaboniu przyjmując pseudonim „Kosa". Po zakończeniu wojny pracuje w handlu jako sprzedawca, a następnie kierownik sklepu. Zmarł 22.06.1981 roku w Nowym Sącz. kpr. FECKO STANISŁAW s. Józefa i Józefy - ur. 15.04.1901 w Roszkowicach pow. Nowy Sącz. Po szkole powszechnej kontynuuje naukę w sądeckim gimnazjum. Zmuszony przerwać naukę po ukończeniu II klasy ze względu na ciężkie warunki materialne pracuje dorywczo w różnych firmach. W 1920 roku powołany do WP, bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W listopadzie tegoż roku przeniesiony z jednostki bojowej do pracy w kadrach we Lwowie, następnie zostaje zwolniony do cywila. Ponownie powołany do wojska w latach 1922-1923 pełni służbę w lubelskim 8. przeciwlotniczym. Po przejściu do rezerwy pracuje w swoim gospodarstwie rolnym. Zmobilizowany 25.09.1939 roku do baonu ON „Nowy Sącz" zostaje skierowany do obsady stanowisk obronnych na Hucie koło Krynicy. Wraz z oddziałem walczy przez trzy tygodnie, gdzie w bitwie pod Birczą zostaje ranny w rękę. Wzięty do niewoli niemieckiej 25.09. w Kamionce Strumiłowej był konwojowany pieszo do Tarnowa, a następnie Katowic. Po sześciu tygodniach niewoli zbiegł i powrócił do Nowego Sącza, pracując w własnym pięciohektarowym gospodarstwie rolnym przy ulicy Zdrojowej 105. Zmarł 30.08.1977 roku. ppor. FREISLER JAN s. Jana i Jadwigi - ur. 7.11.1914 w Nowym Sączu, zam. Kunegundy 15. Ukończył Gimnazjum im. Władysława IV w Warszawie, a następnie kurs meteorologiczny z myślą o służbie w marynarce. Wobec niespełnienia się życiowych marzeń powrócił do Nowego Sącza i rozpoczął pracę w magazynach zasobowych PKP. Zmobilizowany 3.09.1939 roku do 2. plot w Krakowie. Z wojennej tułaczki powrócił 24.12.1939 i związał się z ruchem oporu. Był kurierem na trasach do Budapesztu. W kwietniu 1944 roku jako „Ksawery" jest organizatorem i komendantem oddziału partyzanckiego „Świerk". Następnie dowodzi 1. plutonem, 9. komp. 1. psp AK w oddziale „Tatara", Juliana Zubka. Wraz ze swoimi żołnierzami 20.01.1945 schodzi z gór, po czym niebawem zostaje aresztowany i skazany na 15 lat więzienia. Zakład Karny opuścił 1.11.1956 roku i zamieszkał w Warszawie. Zmarł 10.10.1964 roku w Warszawie. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. pchor. FRÓHLICH EUGENIUSZ s. Ernesta i Kunegundy z domu Kumor - ur. 13.11.1935 roku w Grybowie. Po ukończeniu gimnazjum w Nowym Sączu, kontynuuje naukę na UJ, gdzie w 1935 roku otrzymuje dyplom magistra filozofii z zakresu biologii. Po studiach pracuje naukowo w Instytucie Biologii UJ, a następnie jest nauczycielem w Zawierciu. Od 1.09.1936 jest nauczycielem biologii, chemii i towaroznawstwa w Gimnazjum Kupieckim w Nowym Sączu. Służbę wojskową rozpoczął we wrześniu 1933 roku w Dywizyjnej Kompanii Podchorążych Rezerwy w Cieszynie, którą przerywa w marcu 1933 ze względu na stan zdrowia. W lipcu 1939 roku powołany na ćwiczenia rezerwy z przydziałem do Baonu Wartowniczego. W trakcie ćwiczeń wybuchła wojna, podczas której walczy w szeregach 1. psp. 18.09.1939 po rozbiciu jego oddziału z grupką żołnierzy przekracza granicę węgierską. Internowany w obozie Sarvar, z którego zbiegł w listopadzie tegoż roku, udając się w kierunku Jugosławii. Po zmyleniu drogi dociera do Austrii. Aresztowany, zostaje skierowany do Stalagu XVII-A Kaisersteinbruk, skąd zbiegł. Po powrocie do Nowego Sącza zostaje zatrudniony w Państwowej Szkole Handlowej dla Polaków, gdzie pracuje do czasu jej likwidacji 31.08.1943 roku. Później zajmuje się handlem. Po zakończeniu wojny powraca do szkolnictwa, by od 1.01.1950 pełnić funkcję dyrektora Technikum Ekonomicznego. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Odznaką Tysiąclecia, Złotą Tarczą Herbową Miasta Nowego Sącza. Zmarł 10.02.1988 roku w Nowym Sączu i spoczywa na miejscowym Cmentarzu Komunalnym kw. 4, grób nr39546. kpr. GAŁĘZIOWSKI JÓZEF s. Wojciecha i Kunegundy - ur. 9.03.1906 w Trzetrzewinie pow. Nowy Sącz. Po ukończeniu szkoły podstawowej jako osiemnastolatek podejmuje pracę w Zawodowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu. Służbę wojskową odbywał w latach 1928-30 w 2. psp Sanok, którą ukończył w stopniu kaprala. Do wybuchu wojny mieszkał przy ulicy Naściszowskiej 86 z żoną i dwojgiem dzieci. Zmobilizowany 28.08.1939 roku do baonu ON „Nowy Sącz" z przydziałem do plutonu ppanc., wysłany zostaje na posterunek obronny Huta koło Krynicy. Kampanię wrześniową kończy pod Lwowem, gdzie 22.09. dostaje się do niewoli niemieckiej. W czasie transportu do obozu ucieka. Aresztowany w Przeworsku 24.09. zostaje wywieziony do Stalagu II-B, a następnie Stalagu II-A Neubrandenburg, w którym przebywa do końca wojny. Po powrocie do Polski podejmuje pracę w Zawodowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu skąd w 1960 roku przechodzi na rentę inwalidzką. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Odznaką Grunwaldzką. Zmarł 26.07.1982 roku i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu, kw.12, grób nr 37361. ppor.rez. JAROSZ JÓZEF s. Józefa i Anny - ur. 22.09.1912 w Starej Wsi ob. Tęgoborze pow. Nowy Sącz. Po maturze w I Gimnazjum w Nowym Sączu. Podejmuje studia na Wydziale Prawa na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza, które ukończył z tytułem magistra praw. Zmobilizowany 27.08.1939 roku do 20, pp w Krakowie, z którym bierze udział w wojnie obronnej. Po kapitulacji powraca do Nowego Sącza. Od lutego 1940 roku jako członek ZWZ, a następnie AK o pseudonimie „Kruk", był łącznikiem mjra Stanisława Widła. Aresztowany przez gestapo 22.06.1942 roku wraz z majorem jest więziony w Nowym Sączu, a następnie w Tarnowie, skąd w grudniu 1942 zostaje wywieziony do Oświęcimia, gdzie otrzymuje nr 87151. W marcu 1943 przetransportowany do obozu Sachsenhausen, który 8.05.1945 wyzwoliły wojska amerykańskie. Po wojnie pracuje w Spółdzielni Rolno-Handlowej w Nowym Sączu. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Zwycięstwa i Wolności. szer. JARZĘBIAK JAN s. Stanisława i Marii - ur. 20.06.1912 w Nowym Sączu. Służbę wojskową rozpoczął 20.03.1936 roku w 7. komp. strz. 1. psp. 18.06.1936 r. przeniesiony do pełnienia honorowej warty przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, skąd 18.09.1937 odchodzi do rezerwy. Zmobilizowany pod koniec sierpnia 1939 roku do III baonu 1. psp zostaje wysłany do obsady stanowisk w Wysowej. Ciężko ranny 12.09. podczas walk pod Birczą został odesłany do szpitala w Przemyślu-Zasaniu. Wobec wkroczenia oddziałów rosyjskich zostaje ewakuowany do Jarosławia. gdzie umieszczono go w obozie jenieckim. 15.10.1939 roku przetransportowany do Krakowa i umieszczony w koszarach byłego 6. palu. Po udanej ucieczce 29.11.1939 roku powraca do Nowego Sącza i leczy wojenne kontuzje. Po dojściu do zdrowia podejmuje w 1940 roku pracę w kolejnictwie, gdzie dwa lata później miał wypadek. W czasie zwolnienia lekarskiego udał się do Tarnowa, gdzie został aresztowany przy wysiadaniu z pociągu. Skazany na karę śmierci oczekiwał wykonania wyroku nad własnoręcznie wykopanym dołem, gdy przybył goniec z gestapo z rozkazem przerwania egzekucji. Zabrany ponownie do więzienia był przez trzy tygodnie zakładnikiem (2.12.-24.12.1942), po czym uzyskał wolność. Po powrocie do Nowego Sącza kontynuuje pracę w kolejnictwie. Zmarł 8.08.1986 roku i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu kw. 13, grób nr 39100. szer. KARCZ TADEUSZ s. Franciszka i Józefy z domu Baranowska - ur. 23.10.1920 w Nowym Sączu, zam. Ogrodowa 49. Do służby wojskowej zgłosił się jako ochotnik 1.09.1939 roku i został przydzielony do baonu ON „Nowy Sącz". Do niewoli niemieckiej dostał się 23.09. koło Żółkwi. Osadzony w Stalagu XII-A Limburg, a następnie w Stalagu IX-C Bad Sulza. Zwolniony z obozu 28.06.1940 roku pracował w Blankenhain, gdzie odzyskał wolność 27.04.1945 roku z rąk żołnierzy amerykańskich. Po powrocie do Polski w 1948 roku podejmuje pracę w Klęczańskich Kamieniołomach Drogowych, skąd 16.07.1976 r. przeszedł na rentę inwalidzką. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Odznaką Zasłużony Górnik. Zmarł 14.03.1984 i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu kw.47, grób nr 38015. sierż.pchor. KNEC BOLESŁAW s. Jana i Agnieszki z Zaparów - ur. 22.12.1911 w Dęblinie pow. Puławy. Jako absolwent czteroklasowego Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego w Radomiu podejmuje naukę w Szkole Technicznej w Brześciu nad Bugiem. Po ukończeniu edukacji zostaje 18.09.1933 powołany do służby wojskowej w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty-Kompania Łączności w Zambrowie. Po jej ukończeniu 6.04.1936 powołany na sześcio - tygodniowe ćwiczenia wojskowe do 22. pp, gdzie 22.08. otrzymuje awans na sierżanta. We wrześniu 1936 przybywa do Nowego Sącza i niebawem zostaje pracownikiem Warsztatów Głównych jako praktykant techniczny na zawiadowcę sekcji warsztatowej. Po zdaniu egzaminów zostaje jej kierownikiem. Zmobilizowany 24.08.1939 do Batalionu Marszowego przy 23. DP jako dowódca plutonu łączności walczy w jego szeregach do 25.09. kiedy to ranny dostaje się w lasach koło Tomaszowa Lubelskiego do niewoli niemieckiej. Wieziony do obozu zbiegł 17.11.1939 roku w Krakowie Płaszowie z transportu i powrócił do Nowego Sącza. Zatrzymany przez policję niemiecką z racji wojskowej przeszłości przebywa miesiąc w więzieniu, po czym wyjeżdża do Dęblina. Zostaje zatrudniony przy naprawie silników samochodowych przy tutejszym lotnisku. Jednocześnie od 1.12.1939 roku jest członkiem ZWC a później ZWZ. W obliczu groźby aresztowania ucieka pod koniec kwietnia 1941 roku do Nowego Sącza i zostaje ponownie zatrudniony w Warsztatach Głównych. Po wojnie jest pracownikiem ZNTK, skąd w 1972 roku przeszedł na emeryturę. ppor. LEWANDOWSKI MARIAN s. Stanisława i Romualdy z Romaszkiewiczów - ur. 16.07.1907 w Warszawie. Absolwent Państwowej Szkoły Budownictwa w Warszawie z 1928 roku. Po rocznej praktyce w Zarządzie Dróg Wodnych w Augustowie zostaje powołany 1.08.1929 roku do Szkoły Podchorążych Rezerwy Saperów w Modlinie, którą ukończył 30.07.1930 roku w stopniu plutonowego podchorążego. Po powrocie z wojska kontynuuje pracę w augustowskim zarządzie jako kierownik robót regulacyjnych przy Kanale Augustowskim. Ze względów bytowych w 1933 roku przenosi się do Nowego Sącza, na stanowisko sekretarza technicznego oraz sekcji nadzoru w tutejszym Powiatowym Zarządzie Drogowym. Zmobilizowany 1.09.1939 roku do kompanii saperów 4. psap 10. Brygady Kawalerii, bierze udział w wojnie obronnej minując mosty i brody od Dębicy do Sambora. Po rozbiciu jednostki 19.09. przekracza granicę węgierską i zostaje internowany w obozie. Po ucieczce przez Jugosławię dostaje się 24.12.1939 roku do Francji, gdzie otrzymuje przydział do 10. kompanii saperów. Po klęsce Francji 24.06.1940 roku ewakuowany do Anglii. Tam też w 1942 roku awansował do stopnia podporucznika. W czasie inwazji na Francję walczy na czele swojego plutonu wchodzącego w skład 1 Dyw. Pancernej gen. Maczka. Ranny w czasie walk o Bredę zostaje 20.10.1944 roku umieszczony w szpitalu holenderskim, a następnie angielskim. Po wyleczeniu w kwietniu 1945 roku zostaje służbowo przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Saperów stacjonującego w Szkocji jako dowódca kompanii, a zarazem wykładowca. Po powrocie do Polski w kwietniu 1947 roku pracuje w Powiatowym Zarządzie Drogowym w Nowym Sączu, jako kierownik sekcji. W grudniu 1957 roku kończy studia na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej. W latach 1957-64 jest zastępcą kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej w Powiatowej Radzie Narodowej, a następnie do lipca 1972 roku kierownikiem budowy i regulacji rzek w Okręgowym Zarządzie Wodnym w Nowym Sączu, skąd 1.08.1972 roku przeszedł na emeryturę. kpr. MAŁEK STANISŁAW s. Jana i Justyny z domu Hajduk - ur. 13.05.1905 w Rąbkowej pow. Nowy Sącz. Zawodu tokarza uczy się w fabryce maszyn Józefa Rossmanitha w Nowym Sączu, równocześnie uczęszczając do szkoły zawodowej oraz na kurs prawa jazdy pojazdów mechanicznych. Służbę wojskową pełni od 18.10.1927 do 22.09.1929 roku. Po przejściu do rezerwy pracuje jako kierowca w limanowskiej służbie drogowej. W latach 1930-37 pracuje dorywczo w różnych zakładach, a od 2.08.1937 w PKP. Zmobilizowany 30.08.1939 roku do Sztabu Dywizji Górskiej jako łącznościowiec walczy od Tarnowa po Lwów, gdzie ranny 19.09. dostaje się do niewoli niemieckiej. Osadzony w Stalagu II-A Neubrandenburg (nrjen. 20672), z którego zostaje zwolniony w 1940 roku. Po powrocie do Nowego Sącza podejmuje pracę w Warsztatach Głównych (później ZNTK), gdzie był zatrudniony do emerytury w 1965 roku. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą i Srebrną Tarczą Herbową Miasta Nowego Sącza. szer. MIZIANTY HENRYK s. Emila i Stefanii z Wiśniewskich - ur. 1.09.1921 w Grybowie. Jako członek PWiWF zostaje powołany w sierpniu 1939 roku do III baonu 1. psp i skierowany do służby przeciwlotniczej - posterunek obserwacyjny przy ulicy Grodzkiej. 5.09.1939 wyjechał do ośrodka zapasowego w Brzezanach, skąd zostaje skierowany do obrony Lwowa. Po wkroczeniu wojsk rosyjskich powraca do Nowego Sącza i podejmuje naukę w Szkole Handlowej. W 1941 wstępuje do ZWZ, gdzie jest łącznikiem i kolporterem prasy podziemnej („Polska Żyje"). Aresztowany przez gestapo osadzony zostaje w sądeckim więzieniu. Wypuszczony po dwóch miesiącach z powodu braku dowodów winy. Po zakończeniu wojny pracuje do 1950 roku w Powszechnej Spółdzielni Spożywców, a następnie w PZGS-ie „Samopomoc Chłopska" i WZGS na stanowisku prezesa. Odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy oraz odznaczeniami resortowymi i regionalnymi. Zmarł 22.10.1992 roku. plut.pchor. MOSZYCKI KAROL s. Pawła i Marii - ur. 28.01.1912 w Laskowej pow. Limanowa. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej im. A. Mickiewicza w Nowym Sączu przez rok jest bezrobotny, po czym 19.09.1935 roku zostaje powołany do służby wojskowej w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Po jej ukończeniu w stopniu plutonowego pchor. zostaje skierowany 10.07.1936 roku na praktykę do 8. puł w Krakowie, skąd 19.09. tegoż roku przechodzi do rezerwy. Po wojsku pracuje w swoim zawodzie. Zmobilizowany 31.08.1939 roku do 8. puł. jako dowódca drużyny walczy w jego szeregach do 22.09., kiedy to dostaje się do niewoli niemieckiej. Osadzony w Stalagu II-A Neubrandenburg, odzyskuje wolność 2.05.1945 roku. Po zakończeniu wojny przebywa w obozach przejściowych dla byłych jeńców, a następnie od 8.07.1945 roku do 15.06.1947 roku pracuje jako nauczyciel w Żołnierskiej Szkole Powszechnej na terenie Niemiec. 30.07.1947 powraca do Polski i podejmuje pracę w swoim zawodzie, skąd 1.01.1973 roku przechodzi na emeryturę. Odznaczony: Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką PTTK, Odznaką Przyjaciel Dziecka i Złotą Tarczą Herbową Miasta Nowego Sącza. ? MRZYGŁÓD KAZIMIERZ s. Mikołaja i Weroniki - ur. 15.11.1910 w Tęgoborzu pow. Nowy Sącz. Służbę wojskową pełnił od 2.10.1931 do 15.09.1933 roku. Po przejściu do rezerwy pracuje przy budowie zapory rożnowskiej. Zmobilizowany 1.09.1939 roku do 1. psp do 29.09. Aresztowany 2.04.1940 roku za przetrzymywanie studentów idących w stronę Węgier zostaje skierowany 29.08.1940 roku do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu (nr 3408), gdzie przebywa do 13.03.1943 roku. Następnie osadzony we Flossenbiirgu (13.03 - 12.10.1943 r.), Buchenwaldzie (13.10.1943 18.11.1944) i Artyn, gdzie odzyskał wolność 1.05.1945 roku. Zmarł 22.07.1979 roku. |